CHẾ ĐỘ ĂN HỢP LÝ CHO NGƯỜI VIÊM GAN SIÊU VI B

Người bệnh viêm gan siêu vi B thường có cảm giác mệt mỏi, chán ăn, rối loạn tiêu hóa, khó tiêu. Theo các chuyên gia dinh dưỡng nên có chế độ ăn phù hợp cho những bệnh nhân này, Thực hiện chế độ ăn uống hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ gan, cụ thể là giảm quá tải cho gan trong việc thải độc, tạo điều kiện để tái tạo tổ chức và ngăn ngừa sự hủy hoại thêm tế bào gan. Mỗi giai đoạn bệnh lại có chế độ ăn khác nhau, đảm bảo sức khỏe tốt nhất cho bệnh nhân tại thời điểm đó.

Đối với viêm gan cấp, Nguyên tắc nhu cầu dinh dưỡng bữa ăn về năng lượng là 25Kcal/kg cân nặng, protid 0,4-0,6 gam/kg cân nặng/ngày, Lipid từ 10-15% tổng số năng lượng, ăn từ 6-8 bữa/ngày. Trong đó cụ thể về cơ cấu bữa ăn, năng lượng cần 1.300-1.400 Kcal/ngày, lượng protid từ 20-30 gam, Lipid từ 15-20 gam, glucid 250-280 gam, nước từ 2-2,5 lít.

Đối với bệnh viêm gan mạn tính, nhu cầu dinh dưỡng sẽ cao hơn. Cụ thể là 35Kcal/kg cân nặng/ngày, protid 1-1,5 gam/kg cân nặng/ngày, Lipid từ 15-20% tổng số năng lượng, ăn từ 3-4 bữa/ngày. Về cơ cấu khẩu phần: năng lượng cần từ 1.800-2.000 Kcal/ngày, lượng protid từ 50-75 gam, Lipid từ 30-40 gam, glucid 310-340 gam, nước từ 1,5-2,0 lít.

Một số thực phẩm tốt cho gan, có tác dụng thanh lọc, bảo vệ gan hiệu quả, rất quen thuộc hàng ngày trong đời sông sinh hoạt của chúng ta, điển hình gồm có:

Tỏi: Giàu selen, giúp tăng cường tác dụng chống oxy hóa và giải độc cơ thể của gan. Ngoài ra, tỏi cũng chứa arginine, loại axit amin giúp thư giãn mạch máu và giảm huyết áp trong gan. Đồng thời, vitamin B6 có trong tỏi còn có tác dụng chống viêm, vitamin C bảo vệ cơ thể khỏi quá trình oxy hóa và tổn thương tế bào.

Dầu ô liu: Là loại dầu hữu cơ rất tốt cho gan khi được sử dụng với mức độ vừa phải. Chúng giúp cơ thể cung cấp một lượng lipid có thể hút các chất độc hại trong cơ thể. Ngoài ra, dầu ô liu chứa chất béo tốt, làm giảm mức cholesterol xấu, giúp gan khỏe mạnh.

Trà xanh: Lượng chất chống oxy hóa có trong trà xanh khá nhiều chính là lợi thế giúp hệ tiêu hóa được tăng cường bảo vệ trước nguy cơ tấn công của vi khuẩn gây bệnh.

Nghệ: Cung cấp enzym có lợi cho hoạt động loại trừ độc tố của gan, làm sạch đường tiêu hóa.

Bưởi: Không chỉ giàu vitamin C, bưởi còn chứa gllutathione, làm tăng quá trình làm sạch tự nhiên của gan, đào thải các chất gây ung thư.

Rau xanh: Các loại rau xanh đều có tác dụng bảo vệ gan, trung hòa kim loại, hóa chất... Rau cải củ, cải bó xôi, rau diếp xoăn, củ dền, bông cải xanh.... giúp tăng hiệu quả của gan, tạo ra các chất dinh dưỡng, giúp gan tạo ra các enzyme để loại bỏ độc tố.

Các loại hạt: Hạt điều, hạt hạnh nhân, hạt óc chó... có nhiều chất béo, chất dinh dưỡng – bao gồm vitamin E vốn giúp ngăn ngừa bệnh gan nhiễm mỡ, ngăn chặn các bệnh ở gan và giúp gan khỏe mạnh hơn.

Cá béo: Cá béo chứa axit béo omega – 3, là chất béo lành mạnh giúp giảm viêm và nguy cơ mắc bệnh tim. Cá thu và cá hồi chứa axit béo omega – 3 làm giảm viêm ở gan, ngăn ngừa sự tích tụ chất béo và duy trì nồng độ enzyme bình thường trong gan và cải thiện khả năng đề kháng insulin.

Các thực phẩm như bột mỳ, gạo tẻ, đậu tương, đậu đen, đậu xanh... nên được cung cấp đầy đủ trong các bữa ăn để duy trì năng lượng cần thiết cho cơ thể.

Các thức ăn chế biến chiên, xào nhiều dầu mỡ khuyến cáo bệnh nhân không nên dùng, kể cả các thực phẩm có mỡ, các món xào, rán, quay, nhiều dầu mỡ... bệnh nhân cũng hết sức tránh, kiêng cữ không được dùng. Tuyệt sối kiêng rượu bia, chất kích thích, bởi sẽ làm hại trực tiếp đến gan.

Hạn chế ăn thực phẩm quá bổ dưỡng, nhiều đạm, tính nóng như thịt dê, ba ba, lòng đỏ trứng gà, thịt chó...

Không nên ăn nhiều gan do gan bị bệnh sẽ chuyển hóa kém, gây rối loạn tiêu hóa nặng hơn

Không nên ăn các thực phẩm quá nhiều đường, giàu chất ngọt, khiến gan không chuyển hóa hết được, làm tăng đường huyết, có thể dẫn đến đái tháo đường

Hạn chế ăn các loại hạt có nhiều chất béo gây cản trở chuyển hóa chất béo là tích mỡ ở gan, ảnh hưởng nặng thêm đến chức năng gan. Không nên ăn các món cay, dễ kích thích.

Không ăn đồ quá mặn, thực phẩm chứa độc tố như măng tươi, sắn tươi, khoai mì, cà chua xanh, khoai tây mọc mầm...

Không ăn các món hải sản tươi sống làm gỏi, nấu chưa chín

  ThS BS Nguyễn Vũ Quốc Bình

(Sưu tầm – tổng hợp)